top of page

Geheime contacten

26 okt
3 minuten om te lezen

Als je je verdiept in de geschiedenis is het interessant om te zien hoe lijnen soms samenkomen. Zeker als je op zoek bent naar intriges. En als je dan verschillende bronnen gaat combineren, ontstaat er bijna vanzelf een verhaal. Een verhaal dat zo voor de hand ligt dat het bijna onbegrijpelijk is dat mensen die verbanden nooit eerder hebben gelegd.


Zo is er een interessante lijn tussen Willem van Oranje en het klooster Keyserbosch in Neer te ontdekken. Die loopt via Arnold van Leefdael, die op zijn 56e hoofd werd van de abdij van Averbode. Keyserbosch was het ‘zusterklooster’ van Averbode. Dat wil zeggen dat de abt van Averbode ook de baas was over de zusters in Neer. Een klooster waar de dames het niet zo nauw namen met de kloosterregels.


In mijn vorige stukje schreef ik over het bloedbad in Roermond in 1572, dat werd aangericht door de troepen van Willem van Oranje. Willem had zijn hoofdkwartier ingericht op kasteel Hillenraad, ten noorden van de stad. Daar werd hij opgezocht door Arnold van Leefdael - op dat moment nog een gewone monnik - en vanuit het klooster aangesteld als pastoor van Oostham, een dorpje in de buurt van Averbode. Hij zocht Willem op, omdat soldaten uit zijn leger vee en goederen hadden geroofd van zijn parochianen. Ook werd de man van een bevriende dame gegijzeld door het leger van de Staatsen. Hij pleitte – met succes - voor teruggave van het geroofde en voor vrijlating van de man.


Al met al een mooi resultaat zou je zeggen. Toen Van Leefdael een paar jaar later werd voorgedragen voor het ambt van abt kreeg hij er echter veel last van. Er deden allerlei praatjes de ronde dat hij té goed bevriend zou zijn met Willem van Oranje, dat hij wellicht sympathie zou hebben voor het protestantisme of in het geheim al overgaan zou zijn naar het nieuwe geloof. Er waren destijds wel meer voorbeelden van kloosterleiders die deze stap hadden gezet. Bovendien diende een van de broers van Van Leefdael in het leger van de prins en meerdere familieleden waren protestant. Voor Filips van Spanje, die de aanstelling van abten moest goedkeuren, waren deze geruchten reden genoeg om nooit officieel tot benoeming over te gaan. De Staten-Generaal deden dat wel. Vanaf 1578 was hij zes jaar de baas van Averbode. Na zijn dood (net als Willem van Oranje overleed hij in 1584) hebben zijn medebroeders alle sporen van zijn leiderschap zo snel mogelijk uitgewist.


Emiel Valvekens, die aan het begin van de twintigste eeuw archivaris was van het kloosterarchief van Averbode, heeft een uitgebreide biografie geschreven over Leefdael. Daarin zoekt hij uit of er iets klopte van de beschuldigingen die tegen hem werden geuit. Voor hem was de vraag of Leefdael wel of niet protestante neigingen had de belangrijkste vraag. Maar ik denk dat er een heel andere reden was voor Leefdael om Willem van Oranje op te zoeken, en voor Willem om hem in zijn verzoek tegemoet te komen. Hoe dat zit kun je straks lezen in mijn boek…. 



“Hij toonde mij een brief, waarvan hij zei dat het een paspoort was dat door de Prins van Oranje ondertekend was. Dat heeft broeder Arnold mij zelf verteld”.


Hendrik Jans van Bree, pastoor te Opglabeek en kannunAverbode, over de reis die Arnold van Leefdael in 1572 ondernam om Willem van Oranje te bezoeken. Geciteerd in Valvekens.

 

Dr. P. Em. Valvekens (1943). Arnold van Leefdael, prelaat van Averbode. De Klinkhoren, Brugge.


Toegangspoort van de abdij van Averbode

 
 
 

2 opmerkingen

Beoordeeld met 0 uit 5 sterren.
Nog geen beoordelingen

Voeg een beoordeling toe
Gast
27 okt
Beoordeeld met 4 uit 5 sterren.

Mooie klifhanger Janine. Heeft het geheim iets met een vrouw te maken?

Like
Janine
27 okt
Reageren op

Met een vrouw en met een man...

Like

© 2026 Janine Caalders

bottom of page