Een kijkje in het verleden

Klooster Keyserbosch, Kasteel Ghoor, de Galgenberg tussen Haelen en Horn, kasteel Nijenborch in Weert: veel plekken die in mijn boek voorkomen zijn onherkenbaar veranderd of zelfs helemaal verdwenen sinds de zestiende eeuw. Gelukkig zijn er ook gebouwen die wél behouden zijn, zoals het kasteel in Horn en de abdij van Averbode. Op die plekken heb je weinig fantasie nodig om je een paar honderd jaar terug in de tijd te wanen. Even de auto’s, de fietsen en de winkeltjes wegdenken, wat paarden en een paar extra monniken erbij …

Een van de plekken die ik nog niet kende was Moers (vlakbij Duisburg), dus ik besloot om daar eens een kijkje te gaan nemen. De vrouw van de graaf van Horne, Walburgis van Nieuwenaer, is er geboren en werd er op latere leeftijd gravin. Af en toe worden er historische rondwandelingen verzorgd door ‘Anna von Dronck’ (Renate Brings-Otremba), die de hofdame was van Walburgis. Die wilde ik graag eens ontmoeten. Ook staat er nog een deel van het kasteel, waarin een zeer informatief museum gevestigd is.

Aan Anna von Dronck heeft Walburgis, volgens de overlevering, haar testament in bewaring gegeven. Ze gaf de uitdrukkelijke opdracht om het pas open te maken op het moment dat er veel mensen bij aanwezig zouden zijn. Geen overbodige raad, want bijna op hetzelfde moment dat Walburgis overleed barstte de strijd om haar nalatenschap – ze had geen kinderen – los. Haar wens was dat het graafschap in handen zou komen van Maurits van Oranje Nassau, de zoon van Willem de Zwijger. Dat had ze tijdens haar leven echter nooit zo duidelijk uitgesproken, en de hertog van Kleef was in de veronderstelling dat híj de boel zou erven. Blijkbaar rook hij wel onraad, want al tijdens het ziekbed van Walburgis had hij zijn mannen in stelling gebracht om de stad zo snel mogelijk over te kunnen nemen.

Ene “dokter Holtmann”, die “gräfliche Rat” (graaflijke Raad) was, speelde een hoofdrol. Hij was binnen afzienbare tijd ter plekke, maakte alle kasten open, ontfermde zich over brieven en kostbaarheden en speelde informatie door aan de hertog van Kleef. Als het kistje met daarin het testament wordt geopend is ook Secretaris Reinier Vermeeren (en nog wat andere mensen) aanwezig. Aan hem is het te danken dat Maurits op de hoogte gesteld werd. Zijn gezanten kwamen drie dagen na de dood van de gravin aan in Meurs, maar dat bleek te laat: de mannen van de hertog hadden de touwtjes al in handen. Maurits moest zijn erfenis gewapenderhand innemen. Naderhand versterkte hij de stad verder. De vestingwallen en grachten rond de binnenstad, die deels nog intact zijn, zijn aangelegd door Maurits.

Renate Brings-Otremba, alias Anna von Dronck

Noot: de informatie hierboven komt grotendeel uit een boek van Otto Ottsen uit 1950, dat in 1977 in onveranderde druk is uitgegeven door Steiger Vorlag, Moers . (Die Geschichte der Stadt Moers. I. Die Vorpreuszische Zeit).