Een armoedig dorpje

Samuel Sylvius, een notarisklerk uit Den Haag, heeft een belangrijke rol in "Uit de Schaduw". Samuel reist in 1702 naar de zuidelijke Nederlanden. Wat hij meemaakt kunnen we lezen in zijn dagboek. Daarmee sluit Samuel aan bij een trend die in de tweede helft van de zeventiende eeuw steeds meer in zwang raakte: in protestante kringen werden jongeren aangemoedigd om een dagboek bij te houden om hun geweten te onderzoeken. Ook ouderen hielden dagboeken bij met hele persoonlijke aantekeningen en reflecteerden op wat ze om zich heen en in de wereld zagen gebeuren. Ze vormen een interessante bron van informatie uit de eerste hand. Omdat ze niet voor vreemde ogen bedoeld waren, geven de boeken een ongecensureerd inkijkje in hoe mensen destijds dachten, over zichzelf, over de wereld en ook over elkaar.

Veel dagboeken zijn niet gespeend van sappige roddels. Een mooi voorbeeld is het dagboek van Constantijn Huygens jr., de zoon van de beroemde vader en broer van wis- en natuurkundige Christiaan Huygens. Constantijn jr. was een van de secretarissen van koning-stadhouder Willem III. Hij vergezelde hem op zijn veldtochten in de zuidelijke Nederlanden tussen 1673 en 1678, en later ook naar Engeland, waar Willem tot koning werd gekroond. Hij schrijft uitgebreid over kunst en boeken, maar ook over de buitenechtelijke escapades van de andere hovelingen waar hij mee vertoeft.

Voor mijn boek is het interessant dat Constantijn schrijft over de overnachting van Willem III in de pastorie van Roggel, het dorp waar ik geboren ben. Hij heeft er weinig over te melden:

21 oktober 1702

We marcheerden van Stramproy naar Roggel, een armoedig dorpje op drieënhalf uur afstand. Zijne Hoogheid verbleef in het huis van de priester. Ik ruilde een klein renpaardje dat ik op de 5e van deze maand van meneer Rhingraue had gekregen voor een merrie, die eigendom was van kapitein Sordet. Ik gaf hem 250 pond terug. Het was die dag prachtig weer.

Tekening van de kerk van Roggel uit het dagboek van Constantijn Huygens jr. De kerk zou achttien jaar later in vlammen opgaan.

Het is niet veel, maar juist daarom geeft het een mooi aanknopingspunt voor mijn boek.

Voor wie meer wil lezen uit de dagboeken van Constantijn Huygens jr. kan terecht op de digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren.

NB: te leuk om niet te vermelden. De dag na het verblijf in Roggel weer een stevige roddel:

22 oktober 1702

We marcheerden van Roggel naar Baarlo, een mijl van Venlo, en trokken door Kessel waar we aan de Maas aankwamen. Aan de rivier staat een oud kasteel. Ik dineerde met Zijne Hoogheid, die aan tafel vertelde dat Dyckvelt van Utrecht de hele provincie had bestuurd door middel van drie vrouwen met wie hij het bed deelde, namelijk de dames de Borneval, Schadé en Hamel.